حکم برای مبتدیها
اگر تازه میخواهی با بازی حکم آشنا شوی، این صفحه از صفر شروع میکند. اینجا یاد میگیری چهار بازیکن چطور دو تیم میشوند، حاکم کیست، «حکم» یا خال برنده چه معنایی دارد و چطور یک دست را میبری؛ همه با زبانی ساده و بدون هیچ پول واقعی.
حکم چیست
حکم یکی از محبوبترین بازیهای کارتی ایرانی است که با یک دستهی ۵۲ کارتی و چهار بازیکن انجام میشود. این چهار نفر دو تیم دو نفره تشکیل میدهند و هدف هر تیم بردن بیشترِ «دستها» است. اگر تا به حال بازی نکردهای، نگران نباش؛ قانونهای اصلی کم و منطقی هستند و بعد از چند دور برایت جا میافتد. برای مرور کاملتر میتوانی به راهنمای بازی حکم و قوانین حکم هم سر بزنی.
تیمها و جای نشستن
در حکم چهار جایگاه داریم. تو در جنوب مینشینی و «همتیمی» تو در شمال، یعنی درست روبهروی تو. دو حریف هم روبهروی هم قرار میگیرند: «حریف اول» در شرق و «حریف دوم» در غرب. نکتهی کلیدی این است که همتیمیها همیشه مقابل هم مینشینند و بین هر دو همتیمی، یک حریف قرار دارد. پس ترتیب دور زدن بازی یکدرمیان بین دو تیم است و این چیدمان قلب استراتژی حکم است.
حاکم کیست و حکم چطور انتخاب میشود
برای شروع، کارتها یکییکی رو میشوند و اولین کسی که آسِ رو شده به او برسد، «حاکم» میشود (در نسخهی ما اگر بخواهی، این انتخاب میتواند تصادفی هم باشد). حاکم ابتدا فقط پنج کارت اول خود را میگیرد و با نگاه به آنها تصمیم میگیرد کدام خال «حکم» یعنی خال برنده باشد. بعد از این انتخاب، بقیهی کارتها پخش میشود تا هر بازیکن در نهایت سیزده کارت در دست داشته باشد.
خالها در حکم عبارتاند از دل، خشت، پیک و گشنیز. حاکم معمولاً خالی را انتخاب میکند که در آن کارت بیشتر و قویتری دارد. اگر میخواهی این تصمیم را حرفهای بگیری، صفحهی راهنمای انتخاب حکم را بخوان.
ارزش و ترتیب کارتها
در حکم کارتها از قوی به ضعیف اینطور مرتب میشوند: آس، شاه، بیبی، سرباز، ده، نُه، هشت، هفت، شش، پنج، چهار، سه و دو. یعنی آس بالاترین و دو کوچکترین کارت هر خال است. دانستن همین ترتیب برای مبتدیها بسیار مهم است، چون در هر دست، بالاترین کارتِ مناسب برنده میشود. برای جزئیات بیشتر به ارزش و ترتیب کارتها در حکم مراجعه کن.
چطور یک دست را میبری
هر «دست» با کارتی که اولین بازیکن روی زمین میگذارد شروع میشود؛ به آن «خال شروعشده» میگویند. قانون طلایی این است: اگر از خال شروعشده کارت داری، باید حتماً از همان خال بازی کنی. اگر نداری، دو راه پیش رو داری؛ یا از خال حکم بزنی، یا یک کارت از خال دیگر بیندازی.
برندهی دست هم اینطور مشخص میشود: اگر در آن دست کسی حکم بازی کرده باشد، بالاترین حکم برنده است؛ وگرنه بالاترین کارت از خالِ شروعشده میبرد. یک کارت از خالِ نامرتبطِ غیرحکم هرگز نمیبرد. مثال روشن: فرض کن خال شروع دل است و حکم پیک است و روی زمین این کارتها آمدهاند: آس دل، سه دل، دو پیک و شاه دل. اینجا برنده «دو پیک» است، چون حتی یک حکمِ کوچک هم از بالاترین کارتِ غیرحکم بالاتر میایستد.
امتیازها و پایان بازی
هر تیم که زودتر به هفت دست از سیزده دست برسد، آن «هَند» را میبرد. امتیازها هم اینطور هستند: برد عادی یک امتیاز، «کُت» یعنی هفت بر صفر دو امتیاز و «حاکمکُتی» یعنی وقتی تیم حاکم حتی یک دست هم نبرد، سه امتیاز. مسابقه تا امتیاز هدف که بهطور پیشفرض هفت است ادامه پیدا میکند. برای جزئیات به امتیازدهی حکم و قوانین کُت سر بزن.
چند توصیه برای شروع
- ابتدا فقط روی پیروی درست از خال شروعشده تمرکز کن تا خطا نکنی.
- حکمهای بزرگت را برای لحظههای مهم نگه دار و بیجهت خرج نکن.
- به کارتهایی که همتیمیات بازی میکند دقت کن؛ او همپیمان توست.
- نگران بردن نباش؛ چند دست بازی کن تا ریتم کار دستت بیاید.
وقتی این پایهها را یاد گرفتی، میتوانی سراغ استراتژی بازی حکم و استراتژی بازی تیمی بروی. همچنین میتوانی حالتهای مختلف را در حالتهای بازی ببینی یا پرسشهای رایج را در سؤالات متداول حکم بخوانی. یادگیری با تمرین همراه است، پس بهترین کار این است که همین حالا با بازی رایگان حکم شروع کنی.